Hoe vaak herlees jij een boek? Ik jammer genoeg niet zo vaak. Misschien hooguit één of twee keer per jaar. Wist je dat boeken herlezen heel gezond voor je kan zijn? Zeker als het om je favoriete boeken gaat. Denk maar aan de gevoelens die je ervaart bij het opnieuw kijken van je lievelingsfilm: nostalgie, comfort, voorspelbaarheid…ofwel; veiligheid en warmte. Gevoelens die we natuurlijk allemaal graag ervaren.
Helaas heb ik vaak last van een stemmetje in mijn achterhoofd dat zeurt over dat het zonde van mijn tijd zou zijn om een boek te herlezen. Immers; er zijn nog zoveel nieuwe verhalen te consumeren. Kennelijk vind ik op de hoogte zijn van de nieuwste werken dan toch belangrijker dan mijn eigen échte leesbehoefte?
De vloek en de zegen van Bookstagram en Booktok
Ik vind het geweldig om me online te laten inspireren door alle boekencontent die er momenteel wordt gemaakt. Voor mijn gevoel valt er meer over boeken te lezen, luisteren en kijken dan ooit. Ik luister graag naar de boekentips van anderen en mijn leesstapel groeit dan ook gestaag. Nooit genoeg boeken, toch?!
De laatste tijd vraag ik me af of ik het daar nog helemaal mee eens ben. Het begint me een beetje tegen te staan dat ik, bij wijze van spreken op het moment dat ik de boekhandel uitloop, alweer achter de feiten aanloop. Ook heb ik me de afgelopen maanden meer dan eens laten verleiden om gehypte boeken te lezen waarvan ik van tevoren eigenlijk al een twijfel had of het iets voor mij zou zijn. Zou ik dat ook hebben gedaan als ik al die content niet over me uitgestort had gekregen?
Begrijp me goed, ik doe zelf ook een duit in het zakje met mijn eigen boekencontent. Daar ben ik me absoluut van bewust. Ik lees veelal nieuwe titels, want die krijg ik opgestuurd door uitgeverijen. Ik laat me eigenlijk continu ‘sturen’ in de keuzes voor de boeken die ik lees en dat vind ik jammer. Tijd om daar iets aan te veranderen.
Redenen om te herlezen
Op dit moment heb ik veel zin om een paar van mijn favoriete boeken te herlezen en al het nieuwe werk zoveel mogelijk links te laten liggen. Ik denk bijvoorbeeld aan alle boeken van Donna Tartt, aan Een klein leven en aan Het achtste leven voor Brilka. Eerlijk gezegd herinner ik me over dat laatste boek vrijwel niks, behalve dat het heel veel indruk op me maakte. Voor mij is een belangrijke reden om een boek te herlezen omdat ik wéét dat ik ervan ga genieten. In tijden van werkstress, of als ik veel erg moe ben, kan ik het heerlijk vinden om voor dit gemak te kiezen. Immers, bij een nieuw boek moet je maar weer afwachten wat je krijgt.
Ik weet dat veel mensen herlezen om uit een leesdip te komen. Zelf heb ik niet zo vaak last van een leesdip, maar ik kan me goed voorstellen dat herlezen een goede remedie kan zijn. Ook weet ik dat veel lezers de voorgaande boeken uit een serie herlezen wanneer er een nieuw deel aan zit te komen. Zo weet ik vrij zeker dat er nu massa’s mensen de ACOTAR-serie van Sarah J. Maas herlezen, omdat er heel binnenkort maar liefst drie nieuwe delen worden gepubliceerd. Logisch ook: door de voorgaande boeken te herlezen laat je sfeer en de wereld van die boeken weer tot leven komen, waardoor je een nieuw deel ongetwijfeld met nóg meer plezier en herkenning zult lezen.
Wat je tijdens een herlezing allemaal kunt ontdekken (over jezelf)
Een boek herlezen kan een super interessante ervaring zijn. Bij een tweede (of derde of vierde) lezing ontdek je vaak weer heel andere dingen dan bij een eerste lezing. Dat is ook niet zo gek, want je ontwikkelt je natuurlijk als mens én als lezer in de tussentijd. Misschien verkeer je wel in een heel andere levensfase inmiddels. Als ik denk aan de boeken van Donna Tartt, dan las ik die toen ik hooguit begin twintig was. Inmiddels ben ik veertig en is er een hóóp veranderd in mijn leven. Een klein leven vond ik de eerste keer dat ik het las bijvoorbeeld vooral super heftig, de tweede keer vielen de literaire kwaliteiten van het boek me eigenlijk pas op. Ik ben benieuwd hoe ik het boek bij een derde lezing zal ervaren.
Een paar jaar geleden las ik I am an island van Tamsin Calidas. Een vrij intense memoir over een vrouw die in haar eentje naar een Schots eiland vertrekt en daar met de weinige andere mensen die daar wonen probeert samen te leven. Het boek beschrijft de ontberingen die bij het wonen in de natuur op zo’n verlaten eiland horen. Ik herinner me dat ik tijdens het lezen dacht: ja prachtig, maar wat extréém dit. Inmiddels ben ik niet meer het stadse meisje dat ik toen was. Ik bedoel, ik woon nog steeds niet in een rural gebied (al denken sommige mensen anders over het wonen in Friesland ;)) maar ik woon ook niet meer hartje Rotterdam, zoals destijds het geval was. Ik ben dus heel benieuwd of ik het verhaal nu nog steeds even extreem vind, of dat ik er nu misschien toch met andere ogen naar kijk. Een leuk leesexperiment!
Onderzoek je eigen leesvoorkeuren
Ik denk dat het herlezen van boeken je daarnaast van alles kan leren over je leesvoorkeuren. Welke genres spreken je aan, welke auteurs passen bij je en welke helemaal niet? Nu ik dit opschrijf bedenk ik me dat ik als middelbare scholier compleet idolaat was van het werk van Ronald Giphart. Ik ben eigenlijk wel heel nieuwsgierig of een boek als Ik omhels je met duizend armen (wat ik destijds ook de mooiste titel van de wereld vond, weet ik nog – ik gniffel om mezelf nu,) me nu nog steeds zo zou weten te raken. Ook zou ik het leuk vinden om te proberen te achterhalen: wat was het dan waar ik toen zó dol op was? Ik zou dat nu namelijk echt niet kunnen bedenken.
Herleestradities
Er is één boek dat ik ieder jaar opnieuw lees. Dat is Wintering van Katherine May. Dit boek loodst me ieder najaar door de donkerste weken heen. Het is inmiddels een traditie geworden waar ik me aan vasthoud. Een sidenote: in deze blogpost uit 2024 noemde ik Wintering en Een klein leven ook al als boeken die ik graag herlees. Dat betekent dus dat ze officieel tot mijn allerfavorietste boeken allertijden behoren.
Ik weet dat mensen dit soort herleestradities ook hebben met het klassieke kerstverhaal van Dickens of met De avonden van Gerard Reve. Dit verhaal begint op 22 december 1946 en ieder jaar, op 22 december dus, beginnen hele hordes mensen met het herlezen van dit boek. Hetzelfde geldt voor de boeken én films uit de Harry Potter-reeks die heel veel mensen weer afstoffen in de kerstvakantie. Of wat te denken van iedereen die per 1 september Gilmore Girls weer opstart om in de herfstsfeer te komen? En ik snap het, want er zit echt iets magisch in die herhaling, zéker als je dat koppelt aan een bepaalde periode van het jaar.
Ik ga daar de komende tijd vrolijk in mee. De herfst komt eraan, tijd voor wat vertraging. Lekker herlezen en al het nieuwe werk éven laten voor wat het is. Tot ik daar weer nieuwsgierig naar begin te worden, natuurlijk. Waar het mij vooral om gaat, is dat ik mijn eigen leesvoorkeuren weer wat meer mag volgen. Herlees je met me mee?
Deze blogpost bevat affiliatelinks. Natuurlijk kun je al deze boeken ook in je lokale boekhandel of tweedehands vinden!